Klima Kompresörlerinde Likit Gazın Etkileri

Klima Kompresörlerinde Likit Gazın Etkileri

Bu yazının amacı kompresörde gaz olmasının nedenleri ve beklenen etkilerini, bu etkileri önlemek için genellikle alınan önlemleri, klima çalışırken yapılması gereken testleri açıklamaktadır.

Bu yazıda, evaporatöründen çıkan gazın (basınç sistemi) geri çekilmeden önce kompresöre (karter) girdiği, hermetik ve karterli (indirekt-emme) kompresörler çerçevesinde dizayn edilen soğutma sistemleri ile ilgilidir. Evaporatörden çıkan gazın uygun bir borudan geçerek kompresör silindirine geçtiği, (rotary) kompresörler gibi (direkt-emme)hermetik kompresörler ile dizayn edilmiş soğutma sistemlerine uygulanmaz.

Gaz Geri Taşma Nedenleri

Gazın   kompresöre göre taşmasının nedenleri aşağıda belirtilmiştir: Dolumun yanlış hesaplanması nedeniyle aşırı gaz doldurulması veya satış sonrası bakım gibi tamir ve bakımlar sırasında yapılan hatalar.

-          Donan ve evaporatör ile dış atmosfer arasındaki alanı önemli ölçüde daraltacak şekilde buz tabakası oluşturan evaporatör.

-          Evaporatör havalandırmasını ve dolayısı ile termal değişimi azaltan tıkalı evaporatör filtresi.

-          Havalandırmayı önleyen ve termal değişimi çok aza indiren bozuk fan.

-          Ekspansiyon(genleşme) valfinin yanlış takılması.

-          Kompresör ısısı (soğuk) ve diğer eleman ısıları (sıcak) arasındaki ısı farkı nedeni ile, durdurulan kompresöre gaz girişi.

Bu tür girişler iki şekilde olur:

-          Direkt giriş; gaz normal yöndeki devrede hareket eder ve giriş borusundan kompresöre gelir. Bu özellikle evaporatörün dış yüzeyi ısındığında, örneğin güneş ile, meydana gelir;

-          Tersine giriş; gaz normal yöne ters yönde hareket eder ve çıkış borusundan kompresör silindir başına ve muhtemelen, çıkış valfi ve yuva arasında yanlış izolasyon nedeni ile, silindire girer. Bu, özellikle kondenser ısındığı zaman meydana gelir, örneğin güneş ile.

-          Sıcak gazlar ile defrost edilen sistemler; sıcak gazlar soğutma gazını evaporatörden kompresöre doğru iter.

Kompresördeki Gazın Etkileri:

Kompresörün Çalıştırılması Sırasında:

Eğer durma sırasında kompresör kar-terinde gaz birikir ise, kompresör tekrar çalıştırıldığında aşağıdaki iki durum meydana gelebilir:

a. Durum 1:

Soğutma gazı miktarı çok fazladır ve kompresördeki yağ gaz ile doymuştur ve karterde iki belirgin faz yerleşir:

-          Karter tabanında likit gaz fazı (gaz yağdan daha yoğundur).

-          Likit gazın üzerinde gaz ile doymuş yağ fazı.

Bu durumda, yağ pompası gazı yukarı çeker ve birbiri ile sürtünen kompresör elemanları üzerine dağıtır.

Gazın yağ çekme özelliğinden dolayı, birbiri ile sürtünen elemanlar yağsız kalır ve sıkışma meydana gelir.

b. Durum 2:

Gaz miktarı   kompresör karterindeki yağı doyurmak için yeterli değildir. Yalnızca bir yağ/gaz karışımı faz vardır, fakat gaz fazladır. Sonuçlar aşağıdaki gibidir: B1. Yağ pompasının mekanik karıştırması nedeni ile, kompresör çalıştırıldığında yağ ve gaz karışımında aşırı köpüklenme meydana gelir. Köpüklenme karterde yağ seviyesinin azalmasına neden olur ve dolayısı ile pompaya yağ akışı azalır ve sürtünen elemanlar yağsız kalır ve sonuç olarak yağ basıncı düşmesi sıkışma sürecini başlatır. B2. Yağın gaz ile fazla seyreltilmiş olması nedeniyle yağ özellikleri azalır, sürtünen elemanlar arasında bulunan yağ filmi kırılır, sonuç olarak sıkışma başlar. B3. Slugging: Silindire yağ ve/veya gaz karışımı likitin emilmesi. Likit sıkıştırılamaz ve silindir başındaki contalarda ve pistonlar tabandaki ölü noktaya yaklaştığında valflerde hasara neden olur.

Kompresör Çalışır Durumda İken:

Eğer evaporatöre aşırı miktarlarda gaz gelir ise aşağıdaki sonuçlar ortaya çıkabilir:

a. Gaz girişi evaporatörde yetersiz ısı değişimi (fan bozulması, buzlanma vs.) nedeni ile olmuş ise evaporasyon ısısı ve akış hızı azalır. Bu nedenle gaz hızı kompresöre doğru yağ dönüşü sağlamak için yetersiz kalır (yağ takılır). Yağ seviyesi düşer ve yağ basıncı azalır, bu sürtünen elemanlarının sıkışmasına neden olur.

b. Kompresör karterindeki yağın seyrelmesi ve sonuç olarak yağlama özelliğinin azalması (yağ filminin kopması sonucu sıkışma riski),

c. Gaz tarafından soğutulduğu için kompresör çalışma ısısının azalması, bunun sonucu olarak, durdurma sırasında ısıtma sistemi takılmış olsa bile, kompresör durdurulduğunda gaz girişi riski ortaya çıkması.

www.bilkargroup.com

www.bilkarsogutma.com.tr

info@bilkargroup.com

+90 212 343 50 40

+90 553 343 50 40