BİLKAR GROUP

Soğutma Sistemi Nasıl Çalışır?          Standart bir soğutma sisteminin çevrim şeması aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Soğutma sisteminde 3 ana eleman bulunmaktadır. Kompresör,  evaporatör  ve  kondanser . Soğutma sisteminde, soğutucu akışını kontrol etmek için ise  expansion valf  veya kılcal boru, termostat, dryer filtre, likit tutucu, sight glass, manometre ve termometre gibi çeşitli ekipmanlar kullanılmaktadır. Son olarak da soğutucu akışkanlar ve yağlar. Soğutma  kompresörünün  sistemdeki görevi, buharlaştırıcı ve soğutucudaki ısı ile yüklü  soğutucu akışkanı  buradan uzaklaştırmak ve böylece arkadan gelen ısı yüklenmemiş akışkana yer temin ederek akışın sürekliliğini sağlamak buhar haldeki soğutucu akışkanın basıncını kondanser deki yoğuşma sıcaklığının karşıtı olan seviyeye çıkarmaktır. İdeal bir kompresörde şu genel ve kontrol karakteristikleri aranır:   a. Sürekli bir kapasite kontrolü ve geni...

Termostat Çeşitleri Nelerdir? Termostatların kullanım yerlerinin çok farklı olması ve ısı kontrolü yapılacak maddelerin farklılık arz etmesinden dolayı birçok türü vardır. Ortama uygun termostat seçmek çok önemlidir. Hava ortamındaki ısı değişimini ölçmek üzere tasarlanmış termostatın su ortamında kullanılması ölçme hassasiyetindeki farklılıklar yüzünden mümkün değildir. Termostatlar yapısal bakımdan üç çeşide ayrılır. Kullanım yerine göre ev tipi, ticari tip, oda ve klima termostatı olarak, Gerilim seviyesine göre hat gerilimli, düşük ve mili volt gerilimli olarak, İçyapısına göre bi-metal cıvalı, gaz-sıvı körüklü ve elektronik olarak, Bimetal Termostatlar Bimetal adı verilen malzeme ısı karşısında genişleme katsayısı çok farklı(biri az diğeri çok) iki metalin yüzey birleşimi ile teşkil edilmiş yapılardır. Isı karşısında bimetal malzeme eğilir. Hızlı genleşen metal daha az genleşen metal üzerine doğru kıvrılır. Bu kıvrılma hareketinden faydalanarak termostatın konta...

Kuru Soğutucunun Performansını Etkileyen Tasarım Kriterleri   Ortam Şartları Bir Kuru Soğutucunun soğutma kapasitesi, ancak kullanılacağı ortam şartları bilindiği zaman belirlenebilir. Ortam hakkındaki en önemli kriter hava giriş sıcaklığıdır. Örneğin, soğutma amacıyla kullanılan Kuru Soğutucu seçiminde dikkat edilmesi gereken nokta, alınacak Kuru Soğutucunun kullanılacağı bölge şartlarındaki soğutma kapasitesinin bilinmesi gerekliliğidir.     Elimizdeki örnekte 25 ºC hava giriş sıcaklığındaki soğutma kapasitesine göre alınan HT Kuru Soğutucu, gerçek kullanım yerinde 35 ºC hava giriş sıcaklığı ile çalıştırıldığında istenen kapasitenin % 83’ünü verebilmektedir; bu oran LT Kuru Soğutucu için ise ancak % 37’dir. Hava Giriş Sıcaklığına Göre Soğutma Kapasitesindeki Değişim HT LT 0 200 400 600 800 1000 1200 24 26 28 30 32 34 36 Hava Giriş Sıcaklığı oC Soğutma Kapasitesi kW hava giriş sıcaklığına göre soğutma kapasitesindeki değişim.    ...

Brülörün Başlıca Parçaları Brülör, yakıtın hava ile uygun oranda karıştırılarak tam olarak yakılmasını sağlayan cihazdır. 1-  Brülör gövdesi: Brülör parçalarını üzerinde taşır. 2-  Elektrik motoru: Vantilatörü ve yakıt yağı pompasını çalıştırır. Dakikada 1400 veya 2800 devirli olabilir. Yüksek devirli olanlar karşı basınçlı kazanlara daha uygundur. 3-  Vantilatör ve Hava Ayar Klâpesi: Vantilatör yanma için gereken havayı kazan içine gönderir. Hava klâpeleri hava miktarını ayarlamakta kullanılır. 4-  Yakıt Yağı Pompası: Yakıtı yüksek basınçlı memeye basar. Bu pompalar dişli pompalardır. Debileri yani bastıkları yakıt miktarı az yüksek basınçlıdırlar. 5-  Yakıt Yağ Isıtıcıları: elektrikli rezistanslardan yararlanılarak yakıtın ısıtılmasında kullanılırlar. Isıtılacak sıcaklık derecesi üzerindeki termostattan ayarlanır. brülörden önceki ısıtıcıda 50-60° C brülörden sonra yakıt cinsine göre fuel oil no.4 90 °C  ta fuel oil no.6 130 °C  t...

KOMPRESÖR PERFORMANSI Bir makinenin performansı, makinenin daha önceden belirlenen görevini yerine getirilebilme yeteneğinin değerlendirilmesidir. Kompresör performansı, soğutucunun kompresörün ve motorun belli fiziksel sınırlamalarının bir araya gelerek oluşturduğu tasarımım bir sonucudur ve şunları sağlamasına çalışılır: 1.      Arızasız en uzun ömür 2.      Minimum güç girişine karşılık maksimum soğutma etkisi 3.      Minimum maliyet 4.      Geniş bir çalışma koşulları aralığı 5.      Uygun bir titreşim ve ses düzeyi Kompresör performansına ait iki yararlı ölçünün biri kompresör ver değiştirmesiyle ilgili olan kapasite, diğeri de performans faktörüdür. Sistem kapasitesi, kompresörün ulaştığı soğutma etkisidir. Kompresörü terk eden buharın basıncına karşılık gelen sıcaklıktaki soğutucu sıvı ile kompresöre giden soğutucu buharın toplam entalpileri arasındaki farka eşi...

Kompresör Kapasite Kontrol Mekanizması Soğutma yüklerinin daha düşük seviyelerde olduğu çalışma şartlarında sistemin tam yükteki gibi dengeli ve yüksek bir verimle çalışmasını sağlamak ve daha az enerji sarf etmek maksadıyla değişik türden kapasite kontrol mekanizmaları geliştirilmiştir. Bunlardan uygulamada rastlananlar; (1)  Kompresör  emiş tarafını kısarak emiş basıncını kontrol altında tutmak, (2) Basma basıncını kontrol altında tutmak, (3) Basılan refrijanı kısmen veya tamamen emiş tarafına yönelmek, (4) Refrijeran devresine genişleme hacmi ilave etmek, (5) Piston kursunu azaltıp çoğaltmak, (6) Kompresör basma manifoldu çıkışını kapatıp emişe kısa devre etmek, (7)  Kompresörün  devrini azaltı çoğaltmak, (8) Silindire girişi tamamen kapatmak, diye sayılabilir. a ) Dış gövde/Silindir Hareket eden parçaları, yatakları refrijeran giriş ve çıkış yollarını, basma tarafı klapesini, hermetik tiplerde elektrik motorunu, tahrik şaftını ve diğer aksamı içinde top...

Evaporatif Kondenser Hava ve suyun soğutma etkisinden birlikte yararlanılması esasına dayanılarak yapılan evaporatif kondenserler bakım ve servis güçlükleri, çabuk kirlenmeleri, sık sık arızalanmaya müsait oluşları nedenleriyle gittikçe daha az kullanılmaktadır. Evaporatif kondenser üç kısımdan oluşmaktadır: – Soğutma serpantini – Su sirkülasyon ve püskürtme sistemi – Hava sirkülasyon sistemi Soğutma   serpantininin içinden geçen refrijeran, hava soğutmalı kondenserde olduğu gibi yoğuşarak gaz deposuna geçer. Serpantinin dış yüzeyinden geçirilen hava, ters yönden gelen atomize hâldeki suyun bir kısmını buharlaştırarak soğutma etkisi meydana getirir (Aynen soğutma kulesinde olduğu gibi). Böylece kondenserdeki yoğuşma sıcaklığı ve dolayısıyla basıncı daha aşağı seviyelere düşürülmüş olur. Serpantinin dış yüzeyi, ısı transferi film katsayısının düşük oluşunun etkisini karşılamak üzere, alanı arttırmak için kanatlarla donatılmaktadır. ...

Turbo Kopresörler   Turbo kompresörler esas olarak santrifüj tulumbalar gibi akım makineleridir. Konularımızla ilgili olarak; tulumbalardaki akışkan su iken, turbo kompresörlerde akışkan havadır. Her iki makine de üzerinde kanatlar bulunan bir dizi çark ( fan ) dan oluşur. Akışkan çarka aks doğrultusunda girer ve onu radyal, yani aksa dik olarak terk eder. Akışkanı aksa dik yönde hareket ettiren kuvvet, kanatların sağladığı dönme hareketi sırasında kazanılan merkezkaç kuvvetidir. Bu tür makine isimlerinin bir kısmında kullanılan santrifüj sıfatını bu gerçeğe dayanmaktadır. Kanatlar sahip oldukları mekanik enerjiyi akışkana kısmen hız, kısmen de basınç enerjisi olarak havaya yüklerler. Akışkan hava olunca hava molekülleri bir yandan hızlanırken bir yandan da sıkışırlar. Asıl sıkışma işlemi diffüzörde meydana gelir. Diffüzör kompresörün gövdesinde yer alır ve hareketsizdir. Kanadı terk eden hava diffüzöre girer ve burada hızından kaybeder. Böylece moleküllerinin kinetik enerjisi p...

Pistonlu ve Turbo Kompresör Karşılaştırması •Turbo kompresörlerde hava akımı süreklidir ve havada yağ kalıntıları yoktur. • Turbo kompresörlerin kurulması için gereken alan aynı güçteki pistonlu kompresöre gereken alanın 1/5 kadardır. Aynı şekilde temel yapısıda turbo kompresörde küçük ve hafiftir. • Turbo kompresörde pistonlu kompresörde bulunan subaplar bulunmadığı için daha az arıza yapar. •Turbo kompresör yağ tüketimi azdır. • Satınalma maliyeti turbo kompresörde daha azdır. Bakım ve onarım maliyetleri de benzer şekilde azdır. •Enerji maliyetlerinde durum tam tersinedir. Özellikle küçük kapasiteli turbo kompresörlerin izotermik randımanı çok küçüktür. •Ekonomik açıdan, 15-20000 m3 /h 'in altında pistonlu, üstünde ise turbo kompresörler avantajlıdır. •Bu sınır sürekli kullanılmayan kompresörlerde 8000 m3 /h düşer. •Yüksek basınçlar için pistonlu kompresörlerden vazgeçilemez. •Hız ayarı çok kolay olduğu için buhar kuvvetinden yararlanmak daima avantajlıdır...

Hava Soğutmalı Kondenser 1 hp’ye kadar kapasitedeki gruplarda istisnasız denecek şekilde kullanılan bu tip kondenserlerin tercih nedenleri; basit oluşları, kuruluş ve işletme masraflarının düşüklüğü, bakım-tamirlerinin kolaylığı şeklinde sayılabilir. Ayrıca uygulamasına uyabilecek karakterdedir (Ev tipi veya ticari pencere tipi  klima  cihazları gibi). Çoğu uygulamalarda hava sirkülasyon  fanı  açık tip kompresörün motor kasnağına integral şekilde bağlanır ve ayrı bir tahrik motoruna ihtiyaç kalmaz. Hava soğutmalı kondenserlerde de ısı transferi üç safhada oluşur. – Refrijerandan kızgınlığın alınması – Yoğuşturma – Aşırı soğutma Kondenserin  alanının takriben %85 yoğuşturma olayına hizmet eder ki kondenserin asli görevi budur. %5 civarında bir alan kızgınlığın alınmasına ve %10 ise aşırı soğutma (subcooling) hizmet eder. Hava soğutmalı kondenserlerde yoğuşan refrijeranı kondenserden almak ve dep...

Soğutma sistemlerinde kullanılan soğutucu akışkanlar Soğutma sistemlerinde daha önceleri amonyak ve karbondioksit kullanılmaktaydı. Günümüzde ise soğutucu akışkan olarak genellikle freon kullanılmaktadır.  Soğutucu akışkanların sahip olması gereken özellikler nelerdir? • Uygulanabilir basınçlar altında buharlaşabilmeli ve sıvılaşabilmeli. • Buharlaşma sıcaklığı oldukça düşük olmalıdır. • Kimyasal olarak ayrışma ve yanma olmamalı. Ayrıca zehirli olmamalı ve metal yüzeylerle temasta reaksiyona girmemelidir. • Düşük güçlerde çalışabilmelidir. • Maliyetleri düşük olmalı ve kolaylıkla temin edilebilmelidir. • Çevreyi kirletmemeli. • İçinden geçtiği boruyu yada sistemi paslandırmam Soğutma sistemleri için uygulanan üç yöntem bulunmaktadır. Soğutma sistemlerinde en çok hangi soğutma akışkanları kullanılmaktadır? • Freon 12 • Freon 22 • Freon 134a • Freon 407c • Freon 410A ( Ozon tabakasına zararsızdır. ) 407c nin muadili olup daha verimli olduğundan 407c nin yerini tamamen almıştı...

Soğutma Sistemlerinde Kullanılan Gazların Çevreye Etkisi Yaşamın her alanında geçmişten geleceğe mutlak ihtiyaç olan soğutma sistemlerinde uzun zamandır yaygın olarak CFC ve HCFC soğutucu akışkanlar kullanılmaktadır. Bu kimyasal gazlar sera etkisi yarattığından dolayı küresel ısınma probleminin artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle soğutucu akışkan olarak yeni alternatifler arayışına gidilmiştir. Bu noktada dikkatleri üzerine çeken doğal akışkanlarda CO2 uygulamaları yaygınlaşmaya başlamıştır. R744  gaz ı için ozon tüketme faktörü sıfır ve küresel ısınma yaratma potansiyeli birdir. Çok ucuz olmasının yanı sıra temin edilmesi de kolaydır. En önemli özellikleri ise yüksek hacimsel  soğutma  kapasitesi ve ısı özellikleridir. Bu durum hem boru tesisatının emme ve basma hatlarında hem de kullanılan kanatlı borulu ısı değiştiricilerin boru çaplarında küçülmeye gidilmesini sağlar. Tüm bu önemli avantajların yanında kritik nokta sıcaklığı ve 73,8 bar yüksek kritik nokta ba...

KLİMA PERFORMANSINI ETKİLEYEN NEDENLER Klimalara yapılacak periyodik bakım ile hem klimanın insan sağlığını olumsuz yönde etkilemesi ortadan kaldırılabilir hem de klimaların ısıtma ve soğutma işlevini yerine getirebilmesi için daha az enerji kullanımı sağlanabilir. Böylelikle klimaların kullanım ömrü artırılabilir. Türkiye’deki bazı bölgelerde yaz aylarının oldukça sıcak geçmesi ve bu bölgelerde nüfusun şehirlerde hızla artması sonucu daralan kapalı hacimler, çalışma ve yaşam koşullarını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu ortamlarda daha rahat şekilde yaşama ve çalışma koşulları sağlayabilmek için klima kullanımı zorunlu hale gelmiştir. Bilindiği gibi, duvar tipi split klimalar, dış ortam şartlarındaki değişkenlikler dikkate alınmaksızın iç ortamlardaki sıcaklık, nem, hava hareketi, hava temizliği ve bazı modellerde taze hava girişi unsurlarının birlikte kontrol edilerek iç ortamların istenilen şartlarda tutulmasını sağlayan cihazlardır [1-5]. Dünyada ve Türkiye’de oldukça yaygın ş...