BİLKAR GROUP

İKLİMLENDİRME SİSTEMİNDEKİ HAVA ÇEŞİTLERİ Kuru hava , yani içerisinde su buharı bulunmayan hava, yüksek miktarda enerji taşıyamadığından, iklimlendirmede bahsedilen hava daima ıslak havadır. Hava karışımında su buharı az ise kuru hava ve su buharı yüzünden zengin ise de nemli hava olarak adlandırılır. Hava, sistemde ısı taşıyıcı olarak kullanıldığından, iklimlendirme mahallinin konforu, santraldaki hava  üzerine yapılacak termodinamik işlemlerle sağlanmaktadır. Kirli havanın temizlenmesi, yıkanması, kuru havanın nemlendirilmesi, nemli havanın neminin çekilmesi, soğuk havanın ısıtılması ve sıcak havanın da soğutulması gibi bütün termodinamik işlemler iklimlendirme santralinde yapılarak iklimlendirilmek istenen mahalle gönderilmektedir. İklimlendirme tesisatında kullanımına göre 7 çeşit havadan söz edilmektedir. Bunlar ; 1. Dış hava (DH) :  Mahallin dışından alınan havadır. 2. İç Hava (İH) :  Mahalde bulunan mevcut havadır. 3. Dönüş Havası (DöH) :  Enerji tasarrufu...

Soğutma Sistemi Nasıl Çalışır?          Standart bir soğutma sisteminin çevrim şeması aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Soğutma sisteminde 3 ana eleman bulunmaktadır. Kompresör,  evaporatör  ve  kondanser . Soğutma sisteminde, soğutucu akışını kontrol etmek için ise  expansion valf  veya kılcal boru, termostat, dryer filtre, likit tutucu, sight glass, manometre ve termometre gibi çeşitli ekipmanlar kullanılmaktadır. Son olarak da soğutucu akışkanlar ve yağlar. Soğutma  kompresörünün  sistemdeki görevi, buharlaştırıcı ve soğutucudaki ısı ile yüklü  soğutucu akışkanı  buradan uzaklaştırmak ve böylece arkadan gelen ısı yüklenmemiş akışkana yer temin ederek akışın sürekliliğini sağlamak buhar haldeki soğutucu akışkanın basıncını kondanser deki yoğuşma sıcaklığının karşıtı olan seviyeye çıkarmaktır. İdeal bir kompresörde şu genel ve kontrol karakteristikleri aranır:   a. Sürekli bir kapasite kontrolü ve geni...

Termostat Çeşitleri Nelerdir? Termostatların kullanım yerlerinin çok farklı olması ve ısı kontrolü yapılacak maddelerin farklılık arz etmesinden dolayı birçok türü vardır. Ortama uygun termostat seçmek çok önemlidir. Hava ortamındaki ısı değişimini ölçmek üzere tasarlanmış termostatın su ortamında kullanılması ölçme hassasiyetindeki farklılıklar yüzünden mümkün değildir. Termostatlar yapısal bakımdan üç çeşide ayrılır. Kullanım yerine göre ev tipi, ticari tip, oda ve klima termostatı olarak, Gerilim seviyesine göre hat gerilimli, düşük ve mili volt gerilimli olarak, İçyapısına göre bi-metal cıvalı, gaz-sıvı körüklü ve elektronik olarak, Bimetal Termostatlar Bimetal adı verilen malzeme ısı karşısında genişleme katsayısı çok farklı(biri az diğeri çok) iki metalin yüzey birleşimi ile teşkil edilmiş yapılardır. Isı karşısında bimetal malzeme eğilir. Hızlı genleşen metal daha az genleşen metal üzerine doğru kıvrılır. Bu kıvrılma hareketinden faydalanarak termostatın konta...

Kuru Soğutucunun Performansını Etkileyen Tasarım Kriterleri   Ortam Şartları Bir Kuru Soğutucunun soğutma kapasitesi, ancak kullanılacağı ortam şartları bilindiği zaman belirlenebilir. Ortam hakkındaki en önemli kriter hava giriş sıcaklığıdır. Örneğin, soğutma amacıyla kullanılan Kuru Soğutucu seçiminde dikkat edilmesi gereken nokta, alınacak Kuru Soğutucunun kullanılacağı bölge şartlarındaki soğutma kapasitesinin bilinmesi gerekliliğidir.     Elimizdeki örnekte 25 ºC hava giriş sıcaklığındaki soğutma kapasitesine göre alınan HT Kuru Soğutucu, gerçek kullanım yerinde 35 ºC hava giriş sıcaklığı ile çalıştırıldığında istenen kapasitenin % 83’ünü verebilmektedir; bu oran LT Kuru Soğutucu için ise ancak % 37’dir. Hava Giriş Sıcaklığına Göre Soğutma Kapasitesindeki Değişim HT LT 0 200 400 600 800 1000 1200 24 26 28 30 32 34 36 Hava Giriş Sıcaklığı oC Soğutma Kapasitesi kW hava giriş sıcaklığına göre soğutma kapasitesindeki değişim.    ...

Brülörün Başlıca Parçaları Brülör, yakıtın hava ile uygun oranda karıştırılarak tam olarak yakılmasını sağlayan cihazdır. 1-  Brülör gövdesi: Brülör parçalarını üzerinde taşır. 2-  Elektrik motoru: Vantilatörü ve yakıt yağı pompasını çalıştırır. Dakikada 1400 veya 2800 devirli olabilir. Yüksek devirli olanlar karşı basınçlı kazanlara daha uygundur. 3-  Vantilatör ve Hava Ayar Klâpesi: Vantilatör yanma için gereken havayı kazan içine gönderir. Hava klâpeleri hava miktarını ayarlamakta kullanılır. 4-  Yakıt Yağı Pompası: Yakıtı yüksek basınçlı memeye basar. Bu pompalar dişli pompalardır. Debileri yani bastıkları yakıt miktarı az yüksek basınçlıdırlar. 5-  Yakıt Yağ Isıtıcıları: elektrikli rezistanslardan yararlanılarak yakıtın ısıtılmasında kullanılırlar. Isıtılacak sıcaklık derecesi üzerindeki termostattan ayarlanır. brülörden önceki ısıtıcıda 50-60° C brülörden sonra yakıt cinsine göre fuel oil no.4 90 °C  ta fuel oil no.6 130 °C  t...

Kompresör Prensipleri Bir soğutma çevrimi, soğutucu bir akışkanın (refrjeran) ısıyı emmesi ve daha sonra yayması ile meydana gelen değişikliklerin tanımlandığı, bir soğutucu içinde gerçekleşen çevrimdir. Soğutma çevriminde kompresör tarafından sıkıştırılarak basıncı ve sıcaklığı yükseltilmiş olan  soğutucu  buharından, bu noktada ısı alarak dış ortama bırakan ve böylece buharın yoğuşmasını sağlayan cihaza kondenser denir. Yoğuşturucu  kondenser  veya kondansör olarak ta adlandırılırlar. Soğutucu sistemler de soğutmayı sağlayan maddenin gaz olarak girdikten sonra ısısını çevreye vererek sıvı duruma geçtiği kısımdır. Soğutucu sistemlerin dışında veya yalıtım malzemesinin içinde saklı olarak bulunabilir. Düz boruların kıvrım sayısının arttırılması suretiyle yoğuşturucunun ısıyı havaya atması kolaylaştırılmakta bu sayede, soğutkan maddenin aşırı soğutulmuş sıvı duruma geçmesi sağlanmaktadır. Çevrim döngüsü; kompresör tarafından alçak basınçtaki soğu...

KOMPRESÖR PERFORMANSI Bir makinenin performansı, makinenin daha önceden belirlenen görevini yerine getirilebilme yeteneğinin değerlendirilmesidir. Kompresör performansı, soğutucunun kompresörün ve motorun belli fiziksel sınırlamalarının bir araya gelerek oluşturduğu tasarımım bir sonucudur ve şunları sağlamasına çalışılır: 1.      Arızasız en uzun ömür 2.      Minimum güç girişine karşılık maksimum soğutma etkisi 3.      Minimum maliyet 4.      Geniş bir çalışma koşulları aralığı 5.      Uygun bir titreşim ve ses düzeyi Kompresör performansına ait iki yararlı ölçünün biri kompresör ver değiştirmesiyle ilgili olan kapasite, diğeri de performans faktörüdür. Sistem kapasitesi, kompresörün ulaştığı soğutma etkisidir. Kompresörü terk eden buharın basıncına karşılık gelen sıcaklıktaki soğutucu sıvı ile kompresöre giden soğutucu buharın toplam entalpileri arasındaki farka eşi...

Evaporatif Kondenser Hava ve suyun soğutma etkisinden birlikte yararlanılması esasına dayanılarak yapılan evaporatif kondenserler bakım ve servis güçlükleri, çabuk kirlenmeleri, sık sık arızalanmaya müsait oluşları nedenleriyle gittikçe daha az kullanılmaktadır. Evaporatif kondenser üç kısımdan oluşmaktadır: – Soğutma serpantini – Su sirkülasyon ve püskürtme sistemi – Hava sirkülasyon sistemi Soğutma   serpantininin içinden geçen refrijeran, hava soğutmalı kondenserde olduğu gibi yoğuşarak gaz deposuna geçer. Serpantinin dış yüzeyinden geçirilen hava, ters yönden gelen atomize hâldeki suyun bir kısmını buharlaştırarak soğutma etkisi meydana getirir (Aynen soğutma kulesinde olduğu gibi). Böylece kondenserdeki yoğuşma sıcaklığı ve dolayısıyla basıncı daha aşağı seviyelere düşürülmüş olur. Serpantinin dış yüzeyi, ısı transferi film katsayısının düşük oluşunun etkisini karşılamak üzere, alanı arttırmak için kanatlarla donatılmaktadır. ...

Turbo Kopresörler   Turbo kompresörler esas olarak santrifüj tulumbalar gibi akım makineleridir. Konularımızla ilgili olarak; tulumbalardaki akışkan su iken, turbo kompresörlerde akışkan havadır. Her iki makine de üzerinde kanatlar bulunan bir dizi çark ( fan ) dan oluşur. Akışkan çarka aks doğrultusunda girer ve onu radyal, yani aksa dik olarak terk eder. Akışkanı aksa dik yönde hareket ettiren kuvvet, kanatların sağladığı dönme hareketi sırasında kazanılan merkezkaç kuvvetidir. Bu tür makine isimlerinin bir kısmında kullanılan santrifüj sıfatını bu gerçeğe dayanmaktadır. Kanatlar sahip oldukları mekanik enerjiyi akışkana kısmen hız, kısmen de basınç enerjisi olarak havaya yüklerler. Akışkan hava olunca hava molekülleri bir yandan hızlanırken bir yandan da sıkışırlar. Asıl sıkışma işlemi diffüzörde meydana gelir. Diffüzör kompresörün gövdesinde yer alır ve hareketsizdir. Kanadı terk eden hava diffüzöre girer ve burada hızından kaybeder. Böylece moleküllerinin kinetik enerjisi p...

Hava Soğutmalı Kondenser 1 hp’ye kadar kapasitedeki gruplarda istisnasız denecek şekilde kullanılan bu tip kondenserlerin tercih nedenleri; basit oluşları, kuruluş ve işletme masraflarının düşüklüğü, bakım-tamirlerinin kolaylığı şeklinde sayılabilir. Ayrıca uygulamasına uyabilecek karakterdedir (Ev tipi veya ticari pencere tipi  klima  cihazları gibi). Çoğu uygulamalarda hava sirkülasyon  fanı  açık tip kompresörün motor kasnağına integral şekilde bağlanır ve ayrı bir tahrik motoruna ihtiyaç kalmaz. Hava soğutmalı kondenserlerde de ısı transferi üç safhada oluşur. – Refrijerandan kızgınlığın alınması – Yoğuşturma – Aşırı soğutma Kondenserin  alanının takriben %85 yoğuşturma olayına hizmet eder ki kondenserin asli görevi budur. %5 civarında bir alan kızgınlığın alınmasına ve %10 ise aşırı soğutma (subcooling) hizmet eder. Hava soğutmalı kondenserlerde yoğuşan refrijeranı kondenserden almak ve dep...

Soğutma Sistemlerinde Kullanılan Gazların Çevreye Etkisi Yaşamın her alanında geçmişten geleceğe mutlak ihtiyaç olan soğutma sistemlerinde uzun zamandır yaygın olarak CFC ve HCFC soğutucu akışkanlar kullanılmaktadır. Bu kimyasal gazlar sera etkisi yarattığından dolayı küresel ısınma probleminin artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle soğutucu akışkan olarak yeni alternatifler arayışına gidilmiştir. Bu noktada dikkatleri üzerine çeken doğal akışkanlarda CO2 uygulamaları yaygınlaşmaya başlamıştır. R744  gaz ı için ozon tüketme faktörü sıfır ve küresel ısınma yaratma potansiyeli birdir. Çok ucuz olmasının yanı sıra temin edilmesi de kolaydır. En önemli özellikleri ise yüksek hacimsel  soğutma  kapasitesi ve ısı özellikleridir. Bu durum hem boru tesisatının emme ve basma hatlarında hem de kullanılan kanatlı borulu ısı değiştiricilerin boru çaplarında küçülmeye gidilmesini sağlar. Tüm bu önemli avantajların yanında kritik nokta sıcaklığı ve 73,8 bar yüksek kritik nokta ba...

Expansion Valves (Genişleme Valfleri) Genleşme valfi, soğutma sisteminin yük gereksinimine göre, soğutucu akışkanın akışını başlatan, durduran ve modüle eden soğutma kontrol ekipmanıdır. Genleşme valflerinden verimli şekilde faydalanabilmek için, sistem yabancı maddelerden, aşırı nemden ve korozyondan korunmalıdır. Valfi bu gibi etkilerden korumak için sisteme, pislik tutucu, filitre ve kurutucu(drayer) eklenmelidir. Görevi: Kondenser basıncını evaporatör basıncına düşürmektir. Soğutucu akışkanı buharlaşma basıncına getirir. Basınç düşümü ile düşük sıcaklıklıklara ulaşılır. Genişleme valfleri basınç düşürücü elemanlardır. 4 çeşit vardır.   1. Kılcal borular   2. Otomatik genişleme valfi 3. Termostatik genişleme valfi 4. Elektrikli (elektronik) genişleme valfleri 1- Kılcal Borular (Capillary tubes) : Yoğuşturucu ile buharlaştırıcı arasına yerleştirilmiş iç çapı ve uzunluğu soğutma sisteminin kapasitesine göre seçilmiş olup, çoğunlukla çapı 0.5 ile ...

Soğutma sistemlerinde basınç emniyet cihazları niçin gereklidir? Basınç emniyet cihazları kötü çalışma durumunda patlama ihtimalini en aza indiren veya sistemde yangına sebep olacak bir basıncı, tehlike seviyesine yükselmeden kontrol etmek amacıyla kullanılan güvenlik kontrol cihazlarıdır. Çok tesislerde sıvı deposu ve kondenser için gerekli olan güvenlik cihazı kodları tesisat sırasında istenir. Bu cihazlar açılarak akışkanı kaçırırlar veya basıncı, şayet güvenlik seviyesini aşmışsa azaltırlar. Soğutucu akışkan atmosfere veya bina dışına atılmak üzere bir kanala gönderilir. Soğutma sistemlerinde en yaygın olarak yaylı emniyet cihazı ve eriyen tapalar kullanılır. Yaylı emniyet cihazları (valfleri) oldukça yaygındırlar. Çünkü basınca direkt olarak cevap verilir. Bir yay yuvası ve valf tapası (pistonu) ve lastik disk valf setine karşı yerleştirilir. İç basınç valf ayar basıncını aştığında valf diski açılır ve gönderilen akışkanın basıncı düşer. İç basınç normale indiğinde emniyet val...